Forca e Shpirtit Shenjt dhe dhuratat e tij

Jun 2 • Këndvështrime

 Nga Don Anton UKA

 

Kisha qysh prej lindjes së saj pranon se askush nuk mund të thotë se Jezusi është Zot përveçse nën veprimin e Shpirtit Shenjt (krh. 1 Kor 12,3).

Njeriu për ta njohur praninë e Hyjit në jetën e vet, projektin e tij të dashurisë, Fjalën dhe Vullnesën e tij, ka nevojë për një forcë më të lartë, për një ndërhyrje nga lart, me një fjalë, ka nevojë për Shpirtin e Hyjit dhe për dhuratat e tij, për të cilat Dom Alberione thoshte: «Dhuratat e Shpirtit Shenjt veprojnë në ne në mënyrë të ngjashme me virtytet: virtytet në mënyrë njerëzore, dhuratat e Shpirtit Shenjt në mënyrë mbinatyrore. Janë lëvizje të Shpirtit Shenjt që na shtyjnë të praktikojmë të mirën, të kryejmë detyrat tona; na shtyjnë drejt shenjtërimit. Pra, dhuratat e Shpirtit Shenjt e bëjnë të lehtë atë që në vetvete do të ishte e vështirë; më e lehtë praktika e virtyteve teologale, e virtyteve themelore, e virtyteve morale, e virtyteve rregulltare: më i lehtë devocioni, më e lehtë përmbushja e detyrave tona, e shërbimeve tona».

Përpara se të vijojmë me dhuratat e Shpirtit Shenjt e quaj të drejtë të vë në dukje se feja, shpresa dhe dashuria janë tre virtytet teologale që formojnë çdo të krishterë dhe kjo ndodh për dhuratën e bërë falas prej Hyjit, në Jezu Krishtin dhe për ndikim të Shpirtit Shenjt. Por përveç këtyre virtyteve dhe dhuratave, tradita katolike flet për një dhuratë tjetër që u jepet besimtarëve, apo për shtatë dhuratat e Shpirtit Shenjt dhe frytet e tyre, që tani do të shqyrtojmë (krh. Is 11,1-3).

 

Dhurata e urtisë

Para të gjithash le të shohim se çfarë kuptohet për urti. Termi urti nuk do të thotë tamam të dish, dhe aq më pak vetëm shkencë apo inteligjencë; duke pasur parasysh foljen latine sapere aludon për shijen e gjërave, sapio – unë shijoj, apo «urti» është sinonim i shijes, i shijes së Hyjit. Të gjithë në mënyrë instinktive kërkojmë shijen e jetës, dhe sa më shumë shije na jep jeta, aq më shumë ajo na pëlqen. Shpirti Shenjt me dhuratën e urtisë pak nga pak na komunikon shijen e Hyjit.

Pra, urtia është si kripa, sal sapientiæ, i jep shije ekzistencës sonë. Në fakt, të dish dhe shije [në italiasht sapere e sapore] kanë të njëjtën etimologji, në fakt, të thuash për diçka që ka shije do të thotë edhe që është diçka e urtë, me mend.

Pra, urti nuk do të thotë të dish shumë gjëra, por të kuptosh të paktën thelbësoren. Dhurata e urtisë i mundëson personit ta njohë krijimin dhe Krijuesin e vet.

Sipas René Laurentin kjo dhuratë e parë përsos para së gjithash inteligjencën dhe mundëson të shohim me sytë e Hyjit, në fakt, shkruan kështu: «Urtia jep aftësinë për t’u vënë nga këndvështrimi i Hyjit dhe jo nga relativitetet tona apo nga meskiniteti ynë, për të gjykuar nga lart vlerën dhe përpjesëtimet e çdo gjëje. Është një dhuratë veçanërisht e nevojshme për teologët, detyra specifike e të cilëve nuk është tjetër veçse t’i shikojnë të gjitha gjërat nga këndvështrimi i Hyjit, në masën e mundur: është një detyrë që tejkalon forcat njerëzore, por “s’ka gjë të pamundshme për Hyjin” (Lk 1,37). Urtia është dhurata më e lartë: ajo e vë mendjen në perspektivën e Hyjit dhe në dritën e tij. Urtia ndriçon dhe drejton të gjitha virtytet e tjera».

Ndërsa, Salomoni biblik duke folur për dhuratën e çmueshme të urtisë, ndër të tjera thoshte: «Sepse në të është shpirti kuptues, i shenjtë, unik, i shumëfishtë, i hollë, i shkathtë, përshkues, i patëmetë, i ndritshëm, i pafajshëm, dashamirës, i mprehtë, i papengueshëm, bamirës, njerëzor, njeridashës, i qëndrueshëm, i vërtetë, i sigurt, që i ka të gjitha virtytet, që përshkon gjithçka, depërtues i të gjithë shpirtrave të dijshëm, të pastër, tejet të hollë. Sepse urtia është më e lëvizshme se çdo lëvizje, në saje të pastrisë së vet përshkon e depërton gjithçka. Sepse ajo është frymë e fuqisë së Hyjit, burim i pastër i lavdisë së të Gjithëpushtetshmit, prandaj asnjë papastërti në të nuk mund të depërtojë: Është bredhje e dritës së amshueshme, pasqyrë e panjollë e pushtetit të Hyjit, përngjasimi i mirësisë së tij» (Ur 7,22-26).

Urtia është një dhuratë që përveçse ndihmon në njohjen e Hyjit, në të njëjtën kohë i jep zemrës së njeriut një shije shpirtërore, një ëmbëlsi të pashprehshme, mbush me gëzim dhe ngushëllim. Duke iu referuar asaj që gjejmë të shkruar në librin e Mbretërve, shohim se urtia e Hyjit i ndihmon personat të dallojnë të mirën e të keqen. Mbreti Salomon bëhet i urtë pikërisht falë dhuratës së urtisë, në fakt, lutej kështu: «Unë jam djalosh i ri dhe nuk di si duhet mbretëruar […] Jepi, pra, shërbëtorit tënd një zemër që të dijë të mësojë, që të dijë ta gjykojë popullin tënd e të dijë ta dallojë të mirën prej së keqes» (1 Mbr 3,7-9).

 

Dhurata e intelektit (kuptimit)

Në kuptimin e ngushtë intelekti, nga latinishtja intellectus, intus legere, do të thotë të lexosh brenda, është aftësia për të konceptuar mendime dhe ide dhe për të kapur thelbin që është brenda fakteve dhe gjërave.

Edhe dhurata e intelektit ka të bëjë me ndriçimin mbinatyror të mendjes njerëzore, që kryesisht ndihmon në thellimin e fesë, zhvillon aftësinë e saj soditëse dhe medituese, domethënë ndihmon të kuptojmë se çfarë Hyji dëshiron të thotë dhe si dëshiron ta thotë, këtë dhuratë mund ta përkufizojmë, pikërisht, si një aftësi të veçantë që na ndihmon kryesisht të kuptojmë fjalën e Hyjit. Pra, dhurata e intelektit hyn në veprim në momentin e meditimit personal, gjatë tërheqjeve shpirtërore dhe në takimet e kumtimit apo të formimit doktrinor. Në fakt, libri i Siracidit e quan të lumë njeriun që mediton mbi urtinë dhe arsyeton me inteligjencë, dhe i shqyrton në zemrën e vet udhët e tij, depërton me mendje sekretet e saj (krh. Sir 14,20).

Prej asaj që është thënë shohim se dhurata e intelektit nuk përfshin vetëm mendjen njerëzore, por edhe zemrën e personit. Për hebrenjtë selia e intelektit nuk ishte mendja, por zemra, sepse, sipas tyre, njohja që arrihet me zemër konsiderohet më e thellë se ajo që arrihet me mendje.

Pra, dhurata e intelektit është pikërisht kjo aftësi për të depërtuar në thellësi të gjërave, është dhurata që ndihmon, që të mos jemi sipërfaqësorë, por të arrijmë në zemrën e gjërave, e gjithë kjo në fuqi të Shpirtit Shenjt, sepse është Ai që shqyrton çdo gjë, edhe thellësitë e Hyjit (krh. 1 Kor 2,10).

Duhet thënë edhe se dhurata e inteligjencës nuk kufizohet vetëm me përmbajtjet e Zbulimit, pasi vetë Shën Pali ia thotë Timoteut si një ndihmë për të gjitha vështirësit e tjera të mundshme të mbarështimit apostolik: «Vetë Zoti do të ta japë mundësinë t’i kuptosh të gjitha këto» (2Tim 2,7).

Siç po thonim më sipër për dhuratën e urtisë, të njëjtën gjë duhet të themi edhe për dhuratën e intelektit: edhe kjo dhuratë duhet të kërkohet me lutje, me reflektim dhe me meditimin e vazhdueshëm të Shpirtit Shenjt. Të thërrasësh inteligjencën për të gjetur njohurinë e Hyjit është pjesë e njerëzve të mëdhenj të urtë të traditës biblike, në fakt në librin e Fjalëve të Urta gjejmë një mësim shumë të bukur që flet, pikërisht, për rëndësinë që t’ia kërkojmë këto dhurata Hyjit: «Biri im, nëse i pranon fjalët e mia dhe nëse i ruan në brendinë tënde urdhrat e mi, duke ia vënë veshin urtisë dhe duke e prirur zemrën tënde për ta njohur mençurinë; nëse patjetër do ta vësh në veprim kuptimin e nëse do ta ftosh maturinë, nëse do ta kërkosh porsi argjendin, nëse do ta kërkosh porsi visarin, veç atëherë do ta kuptosh frikën e Zotit dhe do ta gjesh dijen e Hyjit. Sepse ai që e dhuron urtinë është Zoti dhe prej gojës së tij del dija e mençuria» (Fu 2,1-6).

Vetë Jezu Krishti u mëson nxënësve të vet të lypin dhe të kërkojnë, gjithnjë e kudo, gjithçka që është e nevojshme për të jetuar dhe për ta shenjtëruar jetën: «Lypni e do t’ju jepet, kërkoni dhe do të gjeni, trokitni e do t’ju çelet» (Mt 7,7).

 

Dhurata e shkencës (dijes)

Shkenca, si dhuratë e Shpirtit Shenjt, nuk duhet të ngatërrohet me shkencën njerëzore. Nëse marrim si nxitje atë që René Laurentin shkruan në lidhje me dhuratën e shkencës, do të themi: «Dhurata e shkencës është edhe ajo në shërbim të fesë: jep jo më depërtimin intuitiv, por shoshitjen e vlerave; në veçanti atë që vjen prej Hyjit, atë që vjen prej të keqit dhe atë që vjen prej nesh; vlera e të varfërve dhe kotësia e lavdisë njerëzore dhe, me siguri, e mira dhe e keqja janë të vështira shpesh që të dallohen, sepse e keqja është një e mirë e zvogëluar, e cunguar, e devijuar, e dëshirueshme për atë që i mbetet e mira. Kjo dhuratë na mundëson të bëjmë zgjedhje të mira nëpërmjet peshave dhe konflikteve të kësaj bote».

Kam zgjedhur këtë përkufizim të Laurentin-it, kaq të hollë, sepse më duket se paraqet disa elemente thelbësore, që karakterizojnë jetën shpirtërore: shërbimin e fesë, shoshitjen e vlerave, Shpirtin që vjen prej Hyjit, shpirtin që vjen prej të keqit, shpirtin që vjen prej vetes sonë, të mirën dhe të keqen që është kaq vështirë për t’i dalluar dhe zgjedhjet e mira që duhen propozuar dhe bërë, të gjithë këto janë elemente të përvojës shpirtërore.

Dhurata e shkencës, si dritë mbinatyrore e Shpirtit Shenjt, u tregon personave se si e vërteta e fesë është e denjë për t’u besuar, për t’u pranuar edhe për arsye të rendit natyror dhe e çon personin të lartësohet prej gjërave të tokës drejt Hyjit dhe Transhendentit. Falë kësaj dhurate njeriu mund të zbulojë Hyjin edhe nëpërmjet krijimit. Megjithatë, duhet specifikuar: kur flitet për dhuratën e shkencës brenda kontekstit të dhuratave të Shpirtit Shenjt, nuk bëhet fjalë thjesht për një shkencë njerëzore, që ndihmon në zbulimin e të fshehtave dhe të ligjeve të natyrës, as të shkencës teologjike, që merret me studimin e Hyjit dhe të krijesave meqë i referohen vetë Hyjit, por për një shkencë apo njohje të dhënë, që përsos virtytin teologal të fesë, duke bërë që t’i njohim gjërat e krijuara në marrëdhënien e tyre me Krijuesin. Meqë çdo krijesë është një shenjë që flet për Hyjin, për ekzistencën e tij, për praninë dhe dashurinë e tij të madhe, të gjithë këtë na e zbulon Shpirti Shenjt dhe vetëm në fuqi të këtij Shpirti mund të themi: «Qiejt e shpallin lavdinë e Hyjit, kupa qiellore kumton veprat e duarve të tij!» (Ps 19,2).

Në librin e Zanafillës takojmë një Krijues që i pëlqen ajo që ka krijuar: «Hyji pa se ishte gjë e mirë» (Zan 1,25). Hyji sheh se është e mirë, për këtë arsye krijon. Edhe lutja biblike dhe në mënyrë të veçantë ajo që gjejmë te Psalteri, e paraqet njeriun, si besimtar, të mahnitur prej mrekullive të Zotit, këto mrekulli bëhen burim frymëzues i lutjes së tij: «Të lavdëroj pse më krijove kaq mrekullisht, të mrekullueshme janë veprat e tua, po, shpirti im mirë e di!» (Ps 139,14).

Dhurata e shkencës i mëson njeriut besimtar të falënderojë dhe të ofrojë çdo gjë të krijuar, sepse është i vetëdijshëm se gjithçka është dhuratë e Hyjit që ndihmon në ecjen drejt Tij. Pra, dhurata e shkencës është burim lavdi, falënderimi, kënge, është burim lirie të brendshme që të çon në soditjen e Hyjit.

Pastaj njeriu nëpërmjet krijimit zbulon madhështinë e Hyjit dhe dashurinë e tij të veçantë për personit: «Kur e sodis qiellin – veprën e gishtave të tu, hënën e yjet që ti i vendose, çka është atëherë njeriu që ta kujtosh, biri i Adamit që të përkujdesesh për të? E pra, e bëre pak më të vogël se engjëjt, e kurorëzove me lavdi e shkëlqim, i dhe pushtet mbi veprat e duarve të tua. Gjithçka vure nën këmbët e tija» (Ps 8,4-7).

 

Dhurata e këshillës

Ndërsa dhurata e urtisë, e intelektit dhe ajo e shkencës ndihmojnë për një njohje më të madhe të Hyjit, të Fjalës së tij dhe të krijimit në përgjithësi, dhurata e këshillës është edhe ajo një dhuratë e Shpirtit që ndriçon mendjen, jo aq për të njohur, sesa për të vepruar sipas planit të Hyjit; pra, kjo dhuratë vepron vetëm në anën praktike. Meqë jeta praktike është fusha ku merren vendime, pozitive apo negative, përpara këtyre vendimeve njeriu ka nevojë për një këshillë, domethënë ka nevojë për Dikënd që t’i tregojë udhën.

Duhet të shtojmë, që për të gjitha zgjedhjet dhe vendimet që njeriu është i thirrur për të bërë në jetën e vet, nuk mund të mjaftojë arsyeja njerëzore, absolutisht jo, vetëm drita e arsyes nuk është e mjaftueshme për të treguar gjënë më të mirë, për disa zgjedhje dhe vendime të rëndësishme të jetës, veçanërisht për ato që kanë të bëjnë me fenë dhe misterin e Hyjit, njeriu ka nevojë edhe për dritën mbinatyrore.

Në Shkrimin e shenjtë janë të shumtë tekstet kur përdoret termi këshillë, pjesa më e madhe e tyre aludon në kuptimin e një sugjerimi të urtë: «Kërkoi këshillat e të drejtëve e mos i përbuz këshillat e dobishme» (Tob 4,18).

Duke qëndruar në kontekstin biblik shihet se mirëpritja e këshillës së Hyjit dhe atë të të urtëve do të thotë të jemi të sigurt, të fortë, të kujdesshëm, të thellë, të urtë, të mësuar, të kthjellët dhe të pasur; përkundrazi, mospranimi i kësaj këshille do të thotë të qëndrojmë në injorancë, të ndjekim hyjni të rreme, pra, të biem në idhujtari dhe të ndërmarrim rrugë të gabuara, që çojnë në rrënimin dhe shkatërrimin e jetës. Si shembuj konkretë që flasin pikërisht për këtë, kemi dëshmitë e shumta të të gjithë atyre figurave biblike, që derisa e lënë veten të këshillohen prej Shpirtit të Hyjit janë të çmueshëm në sytë e Tij dhe shembull përpara njerëzve, përkundrazi sapo e lënë veten të këshillohen prej shpirtit të të keqit bëhen të paaftë për ta parë Hyjin dhe bëhen motiv shkandulli për popullin.

Përpara kaq shumë paqartësish dhe dyshimesh, edhe njeriu i sotëm, si ai i Biblës, është i ftuar të ndjekë këshillën e ndërgjegjes së vet: «Ndiqe me ngulm këshillën e zemrës sate, sepse s’ke askënd më besnik se atë. […] E mbi të gjitha lutju të Tejetlartit që ta drejtojë udhën tënde në të vërtetën» (Sir 37, 13.15).

Njeriu pasi ka ndjekur këshillën e Shpirtit dhe pasi ka marrë frytet e tij, me siguri do të ndihet i detyruar ta falënderojë Zotin me fjalët e psalmistit: «E bekoj Zotin që më dha kuptim» (Ps 16,7).

 

Dhurata e qëndresës

Dhurata e qëndresës, e mëshirës dhe e drojës, që do të shohim më pas, janë dhuratat që kanë të bëjnë me sferën emocionale të vullnetit.

Siç kemi thënë qysh më përpara për dhuratat e tjera, po e përsërisim sërish duke thënë se ekziston një qëndresë natyrore dhe një qëndresë e dhuruar prej Hyjit (mbinatyrore-karizmatike). Qëndresa natyrore e ndihmon personin t’u bëjë ballë vështirësive normale të jetës, kurse ajo karizmatike e ndihmon personin t’u bëjë ballë vështirësive që janë tipike të ecjes së fesë; për këtë arsye, bëhet fjalë për një forcë morale, të aftë për të rezistuar dhe për të ngulmuar në provat e ndryshme të jetës së krishterë. Pra, shpirti i qëndresës është ajo dhuratë e veçantë me të cilën Zoti i vjen në ndihmë dobësisë njerëzore, duke e forcuar vullnetin e tij dhe duke e bërë të ngulmojë në veprat e mira, të fortë në ushtrimin e virtyteve dhe të qëndrueshëm në qëllimet e shenjtërisë.

Për ta kuptuar më mirë domethënien e dhuratës së forcës së Hyjit dhe ndryshimin që është mes asaj hyjnore dhe asaj njerëzore, do të doja të paraqitja thirrjen që Jezusi u bën dy personave të ndryshëm prej të cilëve merr dy përgjigje po të ndryshme, dy qëndrime të ndryshme, dy mënyra për ta perceptuar forcën e Hyjit.

Thirrja: «Eja e më ndiq mua» (Mt 19,21), që Jezusi i bën djaloshit të pasur, mbetet thjesht një thirrje, e zbrazët, pa një përgjigje konkrete madje, krijon një trishtim dhe në hidhërim në zemrën e djaloshit të pasur, në fakt, «shkoi i trishtuar» (Mt 19,22), shkon i trishtuar sepse nuk është i gatshëm të besojë në forcën e Fjalës së Atij që e thërret, mbështetet vetëm në forcat e veta dhe në vullnetin e vet njerëzor, nuk i beson aq sa duhet Fjalës së Mësuesit; përkundrazi, vetë thirrja: «Eja pas meje!» (krh. Lk 5,27), drejtuar një publikani, gjen një përgjigje pozitive, në fakt: «Ai la gjithçka, u ngrit e shkoi pas tij» (Lk 5,28). La gjithçka dhe e ndoqi, sepse i besoi forcës së Jezusit dhe besoi që Ai është Udha, e Vërteta dhe Jeta.

Dy shembujt e sipërpërmendur shprehin në mënyrën më të mirë të mundshme që disa zgjedhje të fesë mund të bëhen vetëm duke i besuar forcës që vjen prej Shpirtit Shenjt. Njeriu, me forcat e veta nuk është në gjendje t’i përgjigjet thirrjes së Hyjit. Pikërisht sepse propozimi i Hyjit është i jashtëzakonshëm për njeriun, që për ta realizuar ka nevojë për një Forcë, po aq të jashtëzakonshme. Në lidhje me këtë, kemi edhe skenën shumë të bukur dhe domethënëse të Lajmërimit, kur Engjëlli Gabriel e ndihmon Virgjërën Mari të kuptojë se ngjarja që po ndodh është me të vërtetë e pamundur për njeriun, por «s’ka gjë të pamundshme për Hyjin» (Lk 1,37).

Është e rëndësishme të gjallërojmë dhuratën e qëndresës, me qëllim që ajo të përsosë dhe të ngrejë një cilësi që nga ana njerëzore të gjithë e kemi: vullnetin, aftësinë shpirtërore për të vepruar, për të vendosur, për të marrë përgjegjësi, për të ngulmuar në besnikëri dhe në dashuri, pra, për të dëshmuar Zotin.

 

Dhurata e mëshirës

Qysh tani po themi se edhe dhurata e mëshirës prek sferën emocionale të vullnetit, duke krijuar gatishmëri që cilësojnë marrëdhënien e të krishterit me Hyjin.

Dhurata e mëshirës, është dhurata që e ndihmon personin të marrë parasysh dhe të dojë Hyjin, përpara gjithçkaje, si Atë. Pra, është një dhuratë që ka të bëjë me marrëdhënien e njeriut me Hyjin, për këtë arsye, nuk bëhet fjalë pikësëpari për mëshirë dhe zemërdhembshuri ndaj të afërmit. Dhurata e mëshirës është orientimi i zemrës dhe i krejt jetës kah adhurimi i Hyjit, është butësia për Hyjin, të qenët i dashuruar me Të; falë kësaj dhurate të Shpirtit Shenjt i krishteri nuk kërkon vetëm ngushëllimet e Hyjit, por dëshiron të qëndrojë me Të, të jetojë prej Tij dhe të gëzohet prej Tij.

Nëse do të donim t’i hidhnim një sy traditës biblike, do të kuptonim se mëshira është konsideruar gjithmonë një vlerë e madhe, që ka pasuruar përshpirtërinë fetare, si atë personale, ashtu edhe atë bashkësiore.

Në më të shumtën e herëve kjo dhuratë është paraqitur si një kërkesë prej anës së Hyjit dhe si një qëndrim që i pëlqen atij: «T’është dëftuar ç’është e mirë, o njeri, e çka Zoti kërkon prej teje: s’kërkon tjetër pos të zbatosh drejtësinë, të duash mirësinë, të jetosh kujdesshëm me Hyjin tënd» (Mik 6,8). Në njëfarë mënyre, mund të themi se ta duash mëshirën tregon një Hyj në pritje që njeriu të jetë i mëshirshëm, domethënë një Hyj që pret dashurinë e tij, gatishmërinë e tij që ta lërë veten të mrekullohet prej Pranisë së Tij, ta lërë veten të drejtohet prej Tij, të besojë që Ai është fillimi dhe fundi i çdo gjëje, pret që njerëzit t’i përgjigjen me dashuri, dashurisë së Tij të madhe.

Mes figurave biblike që mishërojnë dhuratën e mëshirës, mund të kujtojmë në mënyrë të veçantë Jobin. Në provat e shumta që Jobi përjeton, ai qëndron i bindur se Hyji drejton botën, i do bijtë e vet, nuk i braktis; ka bindjen se Hyji është më i rëndësishëm se çfarëdo gjëje tjetër, është më i rëndësishëm se të afërmit dhe familjarët, është më i madhi ndër të gjithë, është më i fortë se Djalli, pra ia vlen ta duash, ta ndjekësh, t’i zësh besë Atij, asgjë dhe askush nuk mund të zërë vendin e Tij, pikërisht për këtë Jobi është përkufizuar si njeri mëshire dhe me sjellje të ndershme (krh. Job 4,1-11). Mëshira e Jobin ka të bëjë me kultin e Hyjit: «Frika e Zotit ‑ ja ç’është Dija! Iki të keqes ‑ ja se ç’është Urtia» (Job 28,28). Jobi ka një identitet të fortë, sepse ka një dashuri të fortë.

Shkrimi i shenjtë mëson se Hyji është zanafilla dhe burimi i çdo mëshire. Sipas mësimit biblik Hyji ynë është një Hyj i mëshirshëm, dhe është pikërisht ky përkufizim që Zoti jep për veten e vet; në fakt, duke u zbuluar i thotë Moisiut: «Zoti kaloi përpara tij e shpalli: “Zoti, Zoti, Hyji i mëshirshëm e i butë, i durueshëm e shumë i mëshirshëm dhe i vërtetë që qëndron besnik me mijëra brezni, që e duron fajin, kundërshtimin dhe mëkatin, por nuk lë pa ndëshkuar asgjë» (Dal 34, 5-7).

Dashuria, besnikëria, zemërdhembshuria dhe mëshira janë karakteristikat kryesore nëpërmjet të cilave Hyji i zbulohet njeriut.

Kurse për sa i përket përvojës së krishterë të Besëlidhjes së Re, mëshira është para së gjithash një qëndrim i thellë dhe total, domethënë nuk ka të bëjë vetëm me disa aspekte të jetës së besimtarit, por përfshin krejt vullnetin, veprimet dhe ndjenjat e tij. Është dhurata e Shpirtit që qëndron në themel të krejt jetës shpirtërore, sepse përbën klimën dhe hapësirës ku dhuratat e tjera mund të rriten dhe të japin fryt. Në personin e Jezu Krishtit dhe përmes Shpirtit të tij, Hyji, në mënyrë krejt të veçantë u dhuron bijve të vet një zemër të re dhe një shpirt të ri. Shpirti Shenjt nëpërmjet dhuratës së mëshirës, i jep mundësinë njeriut të Besëlidhjes së Re të vërë zemrën e Hyjit në zemrën e vet.

 

Dhurata e drojës së Hyjit

Dhurata e drojës së Hyjit dhe ajo e mëshirës janë dy dhurata të Shpirtit, dy «efekte speciale» të Shpirtit Shenjt, që e ndihmojnë personin të vihet në marrëdhënie me Hyjin.

Qysh prej fillimit kemi theksuar duke thënë se dhurata e drojës së Hyjit, nuk duhet të ngatërrohet me frikën e Hyjit. Frika e Hyjit lind prej përvojës së hidhur të mëkatit dhe është shënuar prej një ndjenje faji; përkundrazi, droja e Hyjit është një gatishmëri e zakonshme e zemrës së shpirtit që Shpirti Shenjt vë te njeriu, për ta ruajtur në respektin e duhur të Madhërisë së Zotit dhe në varësi e nënshtrim ndaj Vullnesës së Tij, duke e larguar prej çdo gjëje që mund të mos i pëlqejë Hyjit. Bëhet fjalë në fund të fundit për drojën e bijve, të cilët, duke qenë se kanë njohur Dashurinë e Atit, mirësinë dhe butësinë e tij, trajtohen në mënyrë dashamirëse edhe prej Madhërisë së tij të lavdishme dhe i afrohen me besim dhe afekt konfidencial. Me fjalët e René Laurentin-it do të thonim: «Droja e Hyjit nuk është aspak panik dhe as tronditje përpara madhështisë së tij apo drejtësisë së tij ndëshkuese, por droja se duam keq, që nxit të gjithë ata që duan me të vërtetë, edhe njerëzisht».

Meqë jeta shpirtërore me lehtësi mund qendërzohet në një frikë të thjeshtë, është shumë e rëndësishme të dimë të dallojmë ndryshimin mes drojës dhe frikës. Frika me lehtësi mund ta largojë njeriun prej Hyjit, kurse droja e afron gjithnjë e më shumë. Duhet të themi edhe se ekzistojnë dy forma droje: droja servile dhe droja birnore.

Për drojë servile kuptojmë kur druajmë Hyjin si një shërbëtor, domethënë kur bëhen gjërat thjesht prej frikës së ndëshkimit të tij, për t’u dukur të mirë, të ndershëm, të drejtë, zemërdhimbshëm apo edhe për të marrë një shpërblim; kjo mënyrë të vepruari dhe të dashuri nuk mund të lindë prej Shpirtit të Hyjit. Ky është një shpirt që të mbyt.

Kurse për drojë birnore kuptojmë atë dhuratë të Shpirtit që bazohet te dashuria dhe respekti që i detyrohemi Hyjit si Atë. Pra, drojë birnore do të thotë t’i bëjmë gjërat, sepse jemi të shtyrë prej dashurisë. Drojë birnore do të thotë dashuri birnore që i përgjigjet dashurisë së Jezusit. Dashuri birnore që pranon lirisht projektin që Ati i përgatit, dashuri që nuk ndalet në sferën afektive, por që kalon në veprim me guxim dhe që shqetësimi i saj i vetëm është t’i përgjigjet Dashurisë me dashuri.

Për të kuptuar më në thellësi dhuratën e drojës së Hyjit tani është e nevojshme të bëjmë një rrugëtim të shkurtër biblik mbi disa hapa që flasin drejtpërdrejtë mbi rëndësinë e kësaj dhurate. Libri i Psaltierit i quan të lumë njeriun që i druhet Zotit (krh. Ps 112,1).

Kurse Libri i Siracidit e përkufizon kështu dhuratën e drojës së Hyjit: «Frika e Tenzot është lavdi e mburrje, gëzim dhe kurora e galdimit. Frika e Tenzot kënaq zemrën, jep gëzim e hare dhe jetë të gjatë. Ai që e druan Zotin, mbarimin do ta ketë të mirë, do të bekohet ditën e vdekjes së tij. Dashuria e Hyjit urti e nderueshme, atyre do t’u dëftohet, do t’u dhurojë në pamjen e vet dhe në njohjen e veprave të mrekullueshme të vetat» (Sir 1,11-15).

Më pas, Libri i Siracidit thotë se droja e Zotit i mban larg mëkatet, është urti dhe mësim për besimtarin, është burim jete, pra pikërisht për këtë ftesa që Shkrimi i shenjtë bën është ajo që të jemi të dëgjueshëm ndaj drojës së Zotit (krh. Sir 1,18-28).

Duke ripërshkuar disa hapa të Biblës pamë se droja e Zotit është burim bekimi: jetë e gjatë, begati, lirime dhe shumë premtime të tjera që shoqërojnë ato që kanë drojën e Zotit.

Shpërndaje

Comments are closed.

« »