Mirë se erdhe në botën reale

Jul 17 • Këndvështrime

Nga Don Anton UKA

 

Në rreshtat e psalmit të gjashtëmbëdhjetë autori me një devocion dhe përshpirtëri të madhe shpreh bashkimin e thellë të jetës së tij me Hyjin si të mirën më të madhe dhe më të dashur të tijën. Nga fjalët e tija mund të kuptojmë se një lidhje e fortë me Hyjin, detyrimisht e bën edhe lidhjen me të tjerët më të ndjeshme, më të dashur dhe më solide. Nga psalmi kuptojmë se marrëdhënia intime me Zotin dhe besimi absolut në Të, e ka ndarë autorin nga zotat e rrejshëm. Besimi dhe mbështetja në Hyjin i ka dhënë atij kuptimin e jetës. Për këtë arsye, ai e bekon Zotin, e ka gjithmonë parasysh dhe e ndjen afërsinë e tij. Gëzimi, galdimi dhe pushimi në qetësi, janë frytet e një besimi të gjallë dhe të vërtetë në Hyjin.

Besimi i tij në Hyjin është aq i madh, saqë edhe vdekja shihet dhe interpretohet në dritën e shpresës, të ringjalljes dhe të jetës së pasosur.

Në rreshtin e parë autori lutet:

 

1. Më ruaj, o Hyj, sepse të kam rënë ndore!

Meqë mentaliteti kulturor në të cilën jetonte Davidi mbret, autori i psalmit gjashtëmbëdhjetë, ishte i ndikuar nga materializmi dhe paganizmi, rreziku për të rënë nën ndikimin e këtyre rrymave ishte jashtëzakonisht i madh. Prandaj, Davidi në këtë rresht shpreh dy gjëra shumë të rëndësishme: Nga njëra anë kërkon që të jetë nën mbrojtjen e Hyjit, nën kujdesin e tij dhe nga ana tjetër shpreh besimin në Të, duke u lëshuar krejtësisht në duart e tij.

Në fjalët më ruaj, o Hyj, fshihet një dëshirë e madhe dhe reale e zemrës së njeriut. Shprehja më ruaj domethënë edhe më duaj, më mbro, me jep fuqi, më dil zot, vigjilo mbi jetën time, më frymëzo, më këshillo, më drejto, më qorto, sepse unë besoj në ty, o Zot. Jam mbështetur dhe dorëzuar në duart e tua. Pra, nga kjo, shohim se thënia e autorit shpreh një dëshirë të madhe të zemrës së njeriut, që në tërësi mund ta kuptojë dhe ta plotësojë vetëm Zoti.

Në një kumtesë të kardinalit të Milanos Angelo Scola më titull: Të dëshirosh Zotin. Kisha dhe postmodernizmi, gjejmë elementet kryesore që e përshkruajnë kërkesën dhe dëshirën e psalmistit, e që në njëfarë mënyre është edhe kërkesa dhe dëshira e secilit njeri.

Kardinali duke iu referuar filmit të famshëm Matrix thotë se në të përshkruhet bota jonë apo të jetuarit tonë në përditshmëri. Filmi e përshkruan njerëzimin si të mbijetuar nga një katastrofë kozmike dhe shton se për të vazhduar së ekzistuari, kishte nevojë të ndërtonte makina speciale. Krijimi i këtyre makinave ia mori të parën njeriut. Ata që i kontrollonin ato e morën pushtetin. Kështu njerëzimi jeton në iluzion apo mashtrim. Pikërisht për këtë, sipas kardinalit, njerëzit nuk janë më të lirë. Si rrjedhojë e kësaj, rrezikohet të jetohet në një botë joreale. Përshkrimi i veprimeve dhe fjalëve të protagonistëve të këtij filmi, kanë një rëndësi të veçantë. Filmi paraqet ndërtimin e një anijeje të çuditshme, e cila lufton për liri dhe ndihmon në kuptimin e asaj çfarë vërtetë kuptohet me fjalën liri.

Kur personazhi i filmit “Morfeo” e pranon Neonin në anijen e çuditshme, i thotë: Mirë se erdhe në botën reale.

Sipas Kardinalit Scola në këtë urim mirëseardhjeje janë të pranishme dy elemente themelore.  Elementi i parë është bota reale, që i shikon gjërat ashtu siç janë. Pra, bota reale i përfshin gjërat që shqisat tona i përceptojnë dhe ato për të cilat na japin ndonjë shenjë, p.sh. shikimi i njerëzve, buzëqeshja e të afërmve, fytyra e të dashurve, shija e gjërave, vuajtja për dhembjet trupore dhe shpirtërore, frika për vdekjen, ankthi i neveritshëm i të jetuarit të pakuptimtë etj.. Kjo, pra, është bota reale.

Elementi tjetër është shprehja Mirë se erdhe. Praktikisht, Morfeu i thotë Neonit ke bërë shumë mirë që ke hyrë në botën reale, sepse kjo hyrje është një e mirë për ty dhe për ne. Në njëfarë mënyre veprimi i këtyre personazheve është sikur i asaj nëne që posa ka lindur e merr në dorë fëmijën e vet dhe me shikim dashurie i thotë: mirë se ke ardhur në botën reale, je i kënaqur ti, por jemi të kënaqur edhe ne. Pra, një e mirë e ndërsjellët që në njëfarë mënyre të gjithë e provojnë.

Kardinali i referohet këtyre skenave të filmit, për të shpjeguar dëshirën e Zotit gjithmonë në zgjatje për ta takuar botën reale të njeriut dhe dëshirën e njeriut që kërkon ta takojë botën reale të Krijuesit të vet. Pak a shumë, kjo është edhe përvoja e psalmistit. Ai dëshiron ta takojë botën reale të Hyjit, duke e lejuar Zotin ta takojë botën e tij reale. Pra, takimi i dy realiteteve: I njeriut me Zotin dhe i Zotit me njeriun. Kjo është edhe etimologjia e fjalës dëshirë: zgjatje me përzemërsi dhe me pasion drejt dikushit apo diçkasë që nuk zotërohet, por vetëm pëlqehet.

Pasi e shtjelluam se lutja e psalmistit më ruaj shpreh një dëshirë, një kërkesë apo një nevojë që vetëm Zoti mund ta realizojë në plotësi, në vazhdim le të shohim prej kujt autori kërkon të jetë i ruajtur dhe i mbrojtur. Rreshtat në vijim na mundësojnë të kuptojmë se autori i psalmit kërkon të jetë i ruajtur dhe i mbrojtur nga bota joreale, mashtruese dhe jo e vërtetë: nga materializmi dhe nga paganizmi. Ai, falë përvojës së tij të thellë shpirtërore, të njohjes së mirë të Fjalës së Zotit dhe të besimit në Të, ka arritur të kuptojë se dhënia pas gjërave të kota dhe besimi në zota të rrejshëm, nuk do t’i sjellë zemrës së tij paqe, qetësi dhe harmoni, prandaj edhe i kërkon Hyjit ta ruajë nga ky rrezik. Me një fjalë, duket se ai e ka kuptuar mirë atë që thoshte Shën Augustini duke iu drejtuar Hyjit: “Ti na ke krijuar për vete dhe zemra jonë është e shqetësuar, derisa të pushojë në ty, Zot!”. Kështu që, qëndrimi dhe besimi në diçka jo reale, doemos, shkakton në njeriun, shqetësim. Mirëpo, fillimisht, edhe takimi me botën reale të gjendjes tonë shpirtërore dhe psikologjike, mund të shkaktojë një shqetësim dhe tronditje të madhe.

Njeriu shumë herë mashtrohet dhe i lejon vetes të jetojë i mbështetur në iluzione apo në botën jo- reale, të ndërtuar nga ai vetë apo të pranuar nga rrethanat e jashtme, por kur duhet të ballafaqohet me botën reale të gjendjes së tij, mund të vijë deri te frika, ankthi, depresioni dhe lëkundja e madhe shpirtërore dhe psikologjike.

Për të kuptuar më mirë gjendjen joreale dhe ballafaqimin me të, po bëj disa krahasime. Ta mendojmë veten se për një kohë të gjatë, në mënyrë të veçantë në moshën e rinisë, kemi besuar shumë në shëndetin tonë, ndoshta deri në atë masë, saqë e kemi konsideruar si gjënë më të rëndësishme dhe më të shtrenjtë të jetës sonë, por me kalimin e kohës kemi arritur në një pikë, që për arsye të sëmundjes, aksidentit, plakjes etj. e kemi humbur shëndetin. Si do ta pranojmë këtë realitet? Si do të reagojmë? Të pranosh botën reale të shëndetit apo të trupit, domethënë të kuptosh kur je në gjendje të mirë se një ditë mund të sëmuresh, të shëmtohesh e të mos jesh më. Ndërsa, qëndrimi joreal ndaj shëndetit do të ishte sikur të mendosh se gjithmonë do të mbetesh i shëndoshë. E në atë moment që do ta kuptosh se je prekur nga ndonjë virus, rrezikon të biesh në krizë, të vuash, të mbyllesh e të mos komunikosh më me të tjerët. Të gjitha këto reagime e kanë rrënjën në mbështetje në diçka joreale, jo të vërtetë. Prandaj, është e rrugës t’i themi trupit tonë, në çfarëdo gjendje që të jetë ai: Mirë se erdhe në botën reale!

Shembullin tjetër mund ta marrim nga jeta martesore. Krijimi dhe ndërtimi i martesës në botën reale do të thotë të jesh i vetëdijshëm se jo gjithmonë gjërat do të shkojnë mirë. Vështirësitë, moskuptimet, mosbesimet, lodhjet, dyshimet dhe mashtrimet në jetën bashkëshortore për fat të keq janë të paevitueshme. Nëse kjo vetëdije do të ekzistonte që nga fillimi i martesës, sigurisht se burri apo gruaja në momentin e krizës familjare do ta kuptonin më mirë njëri-tjetrin, do ta ndihmonin, do ta duronin, do të sakrifikonin për njëri-tjetrin dhe do të besonin se gjërat do të përmirësohen.

Një bashkim martesor real apo i vërtetë do të ishte pikërisht kur burri dhe gruaja e pranojnë njëri-tjetrin në ditë të mira dhe në ditë të vështira. Më shprehjen në ditë të mira nënkuptohen të gjitha ato momente kur njeriu është i dashur, i dhimbshëm, i ndjeshëm, i mëshirshëm, i butë, i përvuajtur, i kujdesshëm dhe besnik, ndërsa më fjalët në ditë të vështira nënkuptohen të gjitha ato raste kur njeriu mund të tregohet armiqësor, urryes, i pandjeshëm, i pakujdesshëm, indiferent, i mbyllur, i heshtur, përbuzës, përçmues, mohues, mashtrues dhe tradhtar.

Pra, ky është njeriu! I tillë është secili prej nesh, ne jemi ditët e mira dhe ditët e vështira të vetvetes dhe të tjetrit. Sa më shumë të besojmë në Hyjin dhe në Fjalën e tij, sa më shumë t’i lejojmë vetes të frymëzohemi nga Shpirti Shenjt, sa më shumë që të lutemi dhe të themi së bashku me psalmistin: Më ruaj, o Hyj, sepse të kam rënë ndore, aq më tepër do të kemi ditë të mira, të shenjta, të qeta e të mbushura përplot me gëzim dhe dashuri. Ndërsa, sa herë që do t’i lejojmë vetes të frymëzohemi e të udhëhiqemi nga shpirti i Djallit, sa herë që do të mbështetemi vetëm në fuqitë tona, sa herë që do të besojmë në zotat e rrejshëm të kësaj bote, do të përjetojmë ditë të vështira, të errëta, të trishtueshme, të frikshme dhe të bezdisshme. Kështu që, bota reale e martesës do të ishte vetëdijësimi i njeriut për ditë të mira dhe ditë të vështira të jetës. Pranimi i njërës dhe refuzimi i tjetrës do të ishte joreal, jo i vërtetë, mashtrim i madh që do të shpinte drejtë zhgënjimit.

Një shembull mund ta marrim nga jeta shpirtërore. Njeriu herët apo vonë do të takohet me realitetin e tij të brendshëm shpirtëror, pa marrë parasysh gjendjen e tij materiale, shoqërore dhe fetare. Ai, derisa është në moshë të re dhe në gjendje të mirë shëndetësore, zakonisht, nuk u jep shumë rëndësi disa aspekteve të brendshme dhe intime. Dhe pikërisht për këtë arsye, i verbuar nga joshja, nga lakmia dhe nga dëshirat trupore dhe materiale, i lejon vetes të bëjë përvoja që në fakt mund të jenë në kundërshtim me dinjitetin e tij njerëzor dhe fetar. Këto, në përshpirtëri, quhen përvoja mëkati, e ato mund të jenë: betimi i rrejshëm, mashtrimi, gënjeshtra, tradhtia, hakmarrja, kurvëria, vrasja etj..

Të gjitha këto përvoja të mëkatit e shënojnë jetën e njeriut, e prekin atë në thellësinë e mendjes dhe të zemrës së tij, saqë çdo përvojë e tillë që bëhet gjatë jetës “magazinohet” në pjesën më intime të njeriut që ne e quajmë kujtesë apo ndërgjegje. Rreziku apo tundimi është të mendohet se me kalimin e kohës këto përvoja mëkati shlyhen, eliminohen apo harrohen, ndërsa ndodh e kundërta. Kur pas një kohe, e sidomos në pleqëri apo në raste kur njeriu ballafaqohet me ndonjë fatkeqësi fizike apo familjare, këto përvoja të hidhura mëkati që më parë na dukeshin të ëmbla dhe të këndshme, rizgjohen nga gjumi dhe e kërcënojnë njeriun, duke i krijuar frikë, ankth, trishtim, zhgënjim, ndjenjë faji dhe kotësie, e në disa raste edhe frikë për shëlbim dhe duke e zgjuar në të frikën se do të jetë i dënuar dhe i përjashtuar përgjithmonë nga Zoti.

Si duhet vepruar në këto situata? Përgjigjja është e thjeshtë: Në këto raste duhet pranuar bota reale e gjendjes në të cilën ndodhemi. Duhet pranuar se asnjëri prej nesh nuk do të ketë guxim të gjuajë gurin mbi tjetrin, sepse secili njeri është i zhytur në përvojën e mëkatit. Prandaj, që zemra, mendja dhe shpirti të jetë i qetë dhe i pajtuar me Zotin, me vetveten dhe me të tjerët, është më se e nevojshme të pranohet realiteti i vetvetes, duke u penduar, duke u kthyer dhe duke besuar në ndihmën, në faljen dhe në mëshirën e Zotit. Edhe në këto situata vetëdijësimi me të kaluarën tonë mëkatare, do të duhej t’i themi vetes mirë se erdhe në botën reale, pikërisht për faktin se në botën reale të vetvetes, ne e takojmë botën reale të dashurisë, të mirësisë, të faljes, të mëshirës dhe të shëlbimit, që Zoti ofron vazhdimisht për ata që e duan dhe e pranojnë Atë.

Nga këta shembuj që paraqitëm mund të kuptojmë se sa është e rëndësishme të pranohet bota reale e jetës tonë, qoftë në të mirë e qoftë në të keq. Po ashtu mund të kuptojmë se në botën tonë reale, takojmë, gjithashtu, botën reale të Zotit që jeton në realitetin e qenies tonë, që na flet dhe na thërret pandërprerë për të mirën tonë, për gëzimin dhe shenjtërimin e jetës tonë.

Nëse njeriu do të jetë i përvuajtur për ta pranuar realitetin e vetvetes, duke e falënderuar Zotin për ditët e mira të jetës dhe duke u penduar dhe kërkuar falje për ditët e këqija, shumë lehtë do të arrijë të përvoja e psalmistit, i cili në rreshtin e dytë thotë:

 

2. I thashë Zotit: ‘Ti je Zoti im’, tjetër të mirë nuk kam veç teje!

Të thuash: Ti je Zoti im, tjetër të mirë nuk kam veç teje, praktikisht do të thotë të kesh arritur përvojën më të lartë shpirtërore. Ky pohim nënkupton se autori i psalmit e ka zbuluar identitetin e vet e të qenurit bir. Në pohimin Ti je Zoti im, praktikisht ai thotë: Unë jam biri yt, unë vij prej teje, jeta ime varet prej teje, pa ty, unë nuk do të ekzistoja. Kështu që autori i psalmit, në Hyjin, e gjen vlerën dhe identitetin e vet.

Duhet theksuar edhe se ky pohim nuk është teorik apo filozofik, por praktik. Pra, ai është rezultat i një përvoje, besimi, kthimi, pranimi të botës reale mbi vetveten dhe mbi Zotin. Pikërisht pse është rezultat i një përvoje personale me Zotin, autori ka arritur të kuptojë se e mira më e madhe është Zoti, prandaj nuk ka të mirë më të madhe, që do t’i sillte atij gëzim dhe lumturi.

Ky rresht i psalmit, po ashtu, na ndihmon të kuptojmë se njeriu është në kërkim të vazhdueshëm të lumturisë dhe gëzimit. Më këtë duket sikur psalmisti do të thotë: Të gjithë njerëzit po e kërkojnë lumturinë, disa po e kërkojnë atë në materializëm, disa në paganizëm, disa në hedonizëm, por unë e kam gjetur lumturinë time në Zotin dhe pikërisht për këtë arsye nuk dëshiroj që diçka tjetër të zërë vendin e tij apo ta zëvendësojë Atë. Me shumë të drejtë, pra, mund të themi se ky është njëri ndër psalmet ku më së miri shprehet besimi në Zotin dhe lidhja intime me Të.

 

(Ky artikull është shkëputur nga libri: Fuqia e besimit – Reflektim psiko-shpirtëror mbi Psalmet 1-19, Drita 2017.).

 

Shpërndaje

Comments are closed.

« »