Nënë Tereza – gruaja e fesë së madhe

Sep 4 • Editorial

Nga Don Fatmir Koliqi

 

Vetëm ai që është i përmbushur me një fe të madhe, të vërtetë dhe të qartë, mund të bëjë vepra të atyre përmasave, çfarë ka bërë Gonxhja jonë gjatë një gjysmëshekulli, në një ndër vendet më të mjera të njerëzimit – në Kalkutën e Indisë.

Sivjet, në 110-vjetorin e lindjes (1910), 4-vjetorin e shenjtërimit (2016) dhe 3 vjetorin e shugurimit të Katedrales së Nënë Terezës në Prishtinë (2017), më pëlqen të përsiasë mbi personin e Nënë Terezës si njëra ndër figurat kristalore të krishterimit bashkëkohor që shpërfaqet si gruaja e fesë së madhe në Hyjin.

Feja e krishterë katolike – Kisha Katolike – gjatë periudhave të ndryshme të historisë së saj dymijëvjeçare ka nxjerrë personalitete, që në mënyra krejt origjinale e kanë dëshmuar dhe përditësuar të vërtetën e saj ungjillore. Në shekullin XX, pa dyshim, personi më i madh në dëshminë e kësaj feje, fytyra e saj më e ndritshme dhe përfaqësuesja e dalluar, ishte motra e përvuajtur, bija e popullit dhe e Kishës sonë ndër shqiptarë, Gonxhe Bojaxhiu – Nënë Tereza.

Kjo vajzë e brishtë dhe grua shtatshkurtër, nga një vend i vogël – Shkupi, përvujtërisht e “papritmas” shkoi në një vend të largët dhe të madh në Kalkutën e Indisë. Jo për të bërë karrierë as për të bërë turizëm, por për të dhuruar dhe për t’u flijuar për njeriun e vuajtur, për njeriun e margjinalizuar, mënjanuar, për njeriun e braktisur, për vëllain-motrën e pashpresë. Me një fjalë,  për ata që shumëkush kishte heq dorë prej tyre dhe konsideroheshin hedhurina.

Prej nga kjo forcë gjigante e kësaj vajze, gruaje e nëne të brishtë?! Kush e shtyri të bëjë një ndërmarrje, vepër të tillë radikale e të “rrezikshme” për një gjysmëshekulli? Pse doli nga siguria dhe ngrohtësia e vatrës së shtëpisë së saj në Shkup, e pastaj nga qetësia shpirtërore e bashkësisë rregulltare të Motrave të Loretos, në pasigurinë, në të panjohurën e rrugicave të Kalkutës së Indisë, në mes të mjerëve, të shkretëve të lënë pas dore? Kush e frymëzoi veprën misionarike të saj?

Të themi se, burimi i frymëzimit të veprave të saja nuk mund ta gjejmë në mentalitetin e botës së shekullit XIX a XX, dhe as në rrymat e shkencës moderne apo të filozofisë, qofshin ato antike, mesjetare dhe bashkëkohore. Nuk e gjejmë as tek idetë e as programet e mëdha humaniste laike, që mbushin mediet anekënd botës me miliardat e tyre dhe na shfaqen si “modele” të botës bashkëkohore, njëlloj filantropizmi i çuditshëm. Nuk gjendet, po ashtu, as te strategjitë e qeverive shtetërore e as te teoritë e zhvillimit ekonomik.

Po, ku atëherë mund ta gjejmë burimin dhe frymëzimin e idesë së saj, atë guxim të veçantë, mbi të cilën nisi puna  misionare e kësaj gruaje, motre, nëne…?

Ajo na e jep vetë përgjigjen. “Unë i përkas krejtësisht Zemrës së Krishtit”, kishte deklaruar, përveç tjerash, para gjithë botës, në pyetjen që ia kishin bërë kureshtarët e botës për identitetin e saj. T’i përkasësh krejtësisht Zemrës së Jezu Krishtit, teologjia katolike nënkupton jetësimin e plotë të virtytit teologal të fesë, dorëzimin e plotë në Hyjin apo, siç thuhet ndër të devotshëm shqiptar katolikë: me e lëshue jetën n’dorë t’Zotit. Feja në Krishtin e saj, e kuptojmë, është burimi, qendra e përkatësisë, shkaku i frymëzimit dhe fuqia e misionit të saj. Bijësia e saj hyjnore, që në moshën e njomë, kur mori kungimin e parë, e fitoi një ngrohtësi të papërshkrueshme të panisë së Jezusit eukaristik dhe e rriti vazhdimisht që të arrihet të bëhet e prekshme në mënyrë të veçantë kjo përkatësi hyjnore nëpërmjet dorëzimit të pakusht në Hyjin, jetëdhënës dhe shpëtimtar i njeriut.

Në këtë mënyrë, Gonxhja, e mbushur me plot fe në Hyjin, mundi ta bëjë hapin e ‘pasigurtë’, sepse pasiguria e saj njerëzore u shndërrua në siguri në Hyjin e saj. Ajo, një vajzë e brishtë e shtatvogël, barte në vetvete një fuqi të madhe e shndërruese, duke e bërë vepruese teologjinë paliane të dorëzimit të plotë, përhumbjes në Krishtin, siç thoshte Apostulli, “kur jam i ligsht, atëherë jam i fortë” (2 Kor 12, 10) dhe ajo tjetra, në ligështinë time shfaqet fuqia e Zotit (2 Kor 12, 9). Ajo lejoi që brishtësinë e saj ta përdorë Zoti si një laps të Tijin, për të shkuar nëpërmjet saj një histori dashurie e bamirësie në mjerimin e botës dhe për të bërë dritë në errësirat e rrugëve të mjerimit bashkëkohor.

Ja, ky është një vetëdijesim i të qenit plotësisht e udhëhequr prej Zotit. Për më tepër, thirrja e saj e dytë, thirrja në thirrjes, ishte grishje e qartë dhe e parezistueshme e Jezusit për të dal e për të zërë vend në pasigurinë dhe mjerimin e rrugëve të të mjerëve të Kalkutës, me një mision specifik: për ta shëruar shëmbëllesën e Hyjit të plagosur, për ta rikthyer dinjitetin hyjnor në njeriun e shfytyruar dhe të braktisur në rrugë. Kjo thirrje e dytë ishte dorëzim i plotë, i tërësishëm në vullnetin e Hyjit të saj, për të realizuar veprën më të madhe të krishterimit në shekullin njëzet.

Nëpërmjet këtij dorëzimi në Jezusin, Nënë Tereza e përditësoi në shek. XX fenë e patriarkut të Besëlidhjes së Vjetër, “Atit të të gjithë besimtarëve” – Abrahamit (khs. Zan 11-25), për t’u bërë Nënë e gjithë njerëzimit në kohën tonë. Nuk do të duket e tepërt nëse shtoj, në këtë drejtim, se ajo u bë Abrahami i ditëve tona, Nëna jonë në fe.

“Feja na e hap rrugën dhe i shoqëron hapat tanë në histori. Për këtë arsye, nëse duam të kuptojmë se çfarë është feja, duhet të tregojmë rrugëtimin e saj, udhën e njerëzve besimtarë […]. Një vend i veçantë i përket Abrahamit, atit tonë në fe. Në jetën e tij ndodh një fakt tronditës: Hyji i drejton Fjalën, zbulohet si një Hyj që flet dhe që e thërret në emër. Feja është e lidhur me dëgjimin. Abrahami nuk e sheh Hyjin, por dëgjon zërin e tij. Në këtë mënyrë feja merr një karakter personal. Hyji shfaqet kështu jo si Hyji i një vendi dhe as si Hyji i lidhur me një kohë të shenjtë specifike, por si Hyji i një personi, domethënë si Hyji i Abrahamit, i Izakur dhe i Jakobit, i aftë të vihet në kontakt me njeriun dhe të bëjë me të një besëlidhje. Feja është përgjigja ndaj kësaj Fjale që thërret personalisht, ndaj një Ti-je që na thërret në emër.” (Papa Françesku, Lumen fidei, n. 8).

Jezusi iu shfaq Nënë Terezës dhe e thirri me emër duke e dërguar në misionin e tij: “Eja, bëhu drita ime!” Sikurse Abrahami, as Nënë Tereza nuk e pa Hyjin, por e dëgjoi zërin se po e thërriste me emër. Dhe ajo e dëgjoi, e pranoi dhe doli për t’u bërë drita e Tij në mjerimin e rrugëve të Kalkutës, aty ku e takoi Zotin në një formë krejt tjetër se sa më parë. Ajo pranoi të bëhej dëftim aktual i Jezu Krishtit, për të shtegtuar si dikur rrugëve të botës, për ta takuar njeriun në nevojë, që klith “Jezus, biri i Davidi, ki mëshirë për mua” (Lk 18, 39). Ajo pranoi të bëhej zemër e dhembshur dhe dorë e zgjatur e Krishtit, për t’ia shëruar plagët e për ta marrë për dore atë që dhembshuri nuk gjente as dora nuk i shtrihej nga askush. Feja e Nënë Terezës u shpërfaq në veprën e saj konkrete të dashurisë, bamirësisë. Jeta e saj janë veprat e saj. Nëpërmjet tyre e njohim dhe lenë të të njihet prej të gjithëve. Janë copëza të njëmendta të Mbretërisë Qiellore,  alternativa hyjnore për shërimin e njeriut të plagosur thellë nga e keqja zanafillore deri në bashkëkohësinë tonë. Kjo vepër e ungjillit të gjallë në personin e saj, mund të ndodhte në sajë të fesë të saj si përgjigje ndaj zërit të Mësuesit Hyjnor dhe si përqafim amnor i planit të Tij në sajë të P0-së së saj të çiltër dhe definitive.

Prandaj, Nënë Tereza është gruaja, që e mbushur me këtë fe të madhe, u kushtua krejtësisht që ta zbusë botën e të mjerëve, kurse me dashurinë flijuese dhe vepruese e nxiti botën e pasur që t’i kthejë sytë kah mjerimi që dergjej mu tek pragjet e dyerve të tyre.

Me fenë që lëviz malet (khs. Mk 11, 23; Mt 17, 20; 21, 21; Lk 17, 6),  siç ia premtoi Jezusi, ajo e lëvizi botën e mjerimit të pashpresë, të përgjumur e të verbër, për t’ia dhënë asaj një teologji të shpresës dhe të dashurisë, me qëllim që planeti ynë të shndërrohet në një vendkrijim, vendtakim bamirësie dhe dashurie.

Ajo na e tregoi se edhe sot, përkundër arritjeve të mëdha në botë, në aspektin teknologjik, shkencor e tjera, megjithatë pa fenë e qëndrueshme në Zotin, që e mbrumë shpirtin e dashurisë dhe të bamirësisë në ne, s’mund të bëjmë gjëra të mëdha në shërimin e dinjitetit të njeriut.

Nëna e botës, Nëna jonë në fe, shndërroi kodra e male, jo ato materiale, por ato mendore, ideologjike, që ishin ngulitur përdhunshëm në kokat e njerëzve të shek. XX dhe ishin bërë pengesa për fenë e gjallë, që ajo të arrij te bijtë e bijat që kishin etje e uri për Hyjin. I shkriu këto “akullnaja moderne” dhe padrejtësi të shkaktuara nga ndarjet e kastave me ngrohtësinë e fesë së madhe në Hyjin. E liroi njerëzimin nga ngurtësia përjashtuese, për ta bërë të ndjeshëm për dashuri në vepër, dashuri e cila rikthen e ribashkon njerëzimin për kamje hyjnore, të fisme e dhuruese, sepse, siç thoshte ajo vetë, nuk ka varfëri më të madhe se sa të mos kesh dashuri për t’ia dhuruar tjetrit.

Kjo është Gonxhja jonë, Nënë Tereza e botës, e cila fenë e saj të madhe e mishëroi në mënyrë heroike në dashuri vepruese (agapé) ndaj Zotit dhe të afërmit vëlla dhe motër, në të cilët e shihte dhe e shërbente fytyrën e Zotit. “Feja në veprim është dashuri. Dashuria në veprim është shërbim” – janë fjalët e saja që përmbledhin më të bukurin testament të fesë./drita.info

Shpërndaje

Comments are closed.

«