Stela dardane nga Peja me emra ilir

Dec 21 • Histori, Kulturë

Nga Haxhi MEHMETAJ

 

Brenda nishës, në reliev të imët janë skalitur tri portrete më fytyra vezake, një burrë në mes dhe dy gra anash. Burri mban flokë të gjata kaçurrele. Gratë janë veshur më këmisha, stolisur më qafore të torduara dhe mbi kokë mbajnë shamia, të cilat bien  lirshëm mbi supe.  Për nga forma dhe zbukurimi është stelë tipike dardane. I takon shek. II. pas Krishtit. Emrat Sita, Deda, Ania dhe Dasi janë emra ilir që shfaqen në një areal të gjerë të trojeve ilire.

 

Stela e varrit është gjetur e thyer në dysh, në gërmadhat e qytetit të antikitetit Siparunt (?),në afërsi të ish Fabrikës së Baterive, në periferi të Pejës, në vitin 1978. Ruhet në Muzeun Etnografik të Pejës. Stela është punuar në mermer të bardhë. Përmasat e saj janë 195 x 65 x 25cm. Për nga forma dhe zbukurimi është stelë tipike dardane. Përbehet nga frontoni, nisha dhe fusha mbishkrimore. Frontoni është zbukuruar më dy akroterë anësor të stilizuar në formë gjysmë palmetash, ndërsa në mes në formë të simbolit të përjetësisë, boçës  së pishës.

Veçohet nisha në formë katërkëndëshi e hijeshuar në tri anë me motive astraglali, kurse në anën e sipërme me motiv të torduar. Brenda nishës,  në reliev  të imët janë skalitur tri portrete më fytyra vezake, një burrë në mes dhe dy gra anash. Burri mban flokë të gjata kaçurrele. Gratë janë veshur më këmisha, stolisur më qafore të torduara dhe mbi kokë mbajnë shamia, të cilat bien lirshëm mbi supe. Nën shami duken lidhëset e flokëve.

Fusha mbishkrimore në formë drejtkëndëshi është profiluar dhe zbukuruar anash me motivin e dy kërcejve të hardhisë së rrushit dhe gjetheve të urthit, të cilat dalin e rriten nga amfora në fund të stelës, pranë të cilës gjendet edhe një enë e rrëzuar. Kërcejtë përfundojnë në formë të dy spiraleve. 

Në fushën mbishkrimore shfaqet mbishkrim në nëntë rreshta:

D(is) M(anibus)/Valens/Sitae sibi/coni(ugi)/DaedeIunc/tae idem (ue) Aniae Dasi/vivaevivus /posuit.

Stela i takon shek. II. pas Krishtit. Emrat Sita, Deda, Ania dhe Dasi janë emra ilir që shfaqen në një areal të gjerë të trojeve ilire./drita.info

Në ballinë: Stela e Pejës (Dizajni: Dukagjin Mehmetaj)

Comments are closed.

« »